Hatha yoga

Hatha yoga, wat is dat eigenlijk? Hatha is een klassieke yogastijl die de basis vormt van veel moderne, fysieke yogastijlen. Je combineert houdingen (asana’s) met ademhalingsoefeningen (pranayama) en momenten van stilte of meditatie.

Je neemt de tijd om elke houding op te bouwen en blijft er wat langer in. Zo werk je aan kracht en soepelheid en leer je voelen wat jouw lichaam nodig heeft. De leraar helpt je met de uitvoering, zodat je kunt oefenen zonder te forceren.

Binnen de yogatraditie wordt Hatha vaak verbonden met zon (ha) en maan (tha). De zon staat symbool voor kracht, warmte en activiteit; de maan voor rust, zachtheid en aandacht naar binnen. Je hoort hiervoor ook de woorden solar en lunar. In het oefenen merk je dat bijvoorbeeld aan krachtige, actieve houdingen of juist rustige houdingen en meer tijd voor ademhaling en stilte. Zo onderzoek je de balans tussen inspanning en ontspanning en voel je wat je op dat moment nodig hebt.

Met Hatha yoga werk je aan sterkere spieren, meer soepelheid en een betere houding. Doordat je houdingen rustig opbouwt en langer aanhoudt, heb je tijd om te letten op hoe je beweegt. Je leert voelen waar je steun nodig hebt en waar je onnodig spanning vasthoudt, bijvoorbeeld in je nek, schouders of rug.

De aandacht voor je ademhaling helpt je om bij de oefening te blijven. Zo train je ook je concentratie en kun je ervaren dat je hoofd rustiger wordt. Wat je op de mat leert, neem je mee in je dag: bewuster bewegen, spanning eerder herkennen en tijd nemen om te ontspannen.

Een Hatha yogales heeft een rustig tot matig tempo. Je combineert houdingen met ademhalingsoefeningen en vaak een korte meditatie.

De leraar legt de houdingen uit en helpt je om ze stap voor stap op te bouwen. Je wisselt rustig van houding en blijft wat langer staan, zitten of liggen. Zo heb je tijd om je spieren te gebruiken, op je techniek te letten en te voelen wat er in je lichaam gebeurt.

Aan het einde is er ruim tijd voor de eindontspanning (savasana). Je ligt op de mat, laat je lichaam uitrusten en voelt na voordat je verdergaat met je dag.

Hatha yoga is een fijne manier om met yoga te beginnen. Je hoeft niet lenig te zijn of ervaring te hebben. Door het rustige tempo en de duidelijke uitleg leer je de houdingen stap voor stap kennen. Je bouwt kracht en soepelheid op en oefent met ademhaling en ontspanning.

De leraar geeft opties die passen bij jouw lichaam en ervaring. Soms gebruik je hulpmiddelen, zoals blokken, een riem of een deken, om een houding aan te passen. Zo bouw je een basis op, met ruimte om je in te spannen én uit te rusten.

Het belangrijkste verschil tussen Hatha en Vinyasa zit in het tempo en hoe je van houding wisselt.

Bij Hatha yoga blijf je meestal langer in een houding. Je hebt tijd om op je techniek te letten, kracht op te bouwen en te voelen hoe je staat of zit.

Bij Vinyasa yoga volgen de houdingen elkaar vloeiend op, op het ritme van je ademhaling. Daardoor is de les vaak actiever en vraagt die meer uithoudingsvermogen.

Hatha geeft je meer tijd om elke houding te verkennen. Vinyasa legt meer nadruk op de beweging tussen de houdingen. Hoe uitdagend een les is, verschilt per leraar en niveau.

Bij Hatha gebruik je je ademhaling om met aandacht te bewegen en tot rust te komen. Binnen de yogatraditie wordt dit ook beschreven als het sturen van levensenergie (prana). De basis is een rustige neusademhaling. Soms gebruik je de oceaanademhaling (ujjayi): je vernauwt je keel licht, waardoor een zacht ruisend geluid ontstaat.

Aan het begin of einde van de les oefen je soms andere ademhalingstechnieken. Bij kapalabhati adem je kort en krachtig uit door je neus. Deze oefening is bedoeld om je te activeren. Bij de wisselende neusgatademhaling (nadi shodhana) adem je afwisselend door je linker- en rechterneusgat. Volgens de yogatraditie helpt dit om de energiekanalen (nadi’s) te reinigen en in balans te brengen.

De leraar legt de technieken stap voor stap uit. Zo onderzoek je hoe je ademhaling je kan ondersteunen tijdens de houdingen en kan helpen bij concentratie en ontspanning.