Ashtanga yoga

Ashtanga yoga is een krachtige, ritmische yogastijl waarbij je houdingen (asana’s) in een vaste volgorde oefent. Je verbindt ze met vloeiende bewegingen (vinyasa) en een rustige, hoorbare ademhaling, vaak ujjayi genoemd.

Door de herhaling leer je de reeks steeds beter kennen. Je hoeft minder na te denken over wat er volgt en kunt meer aandacht geven aan je ademhaling en wat je voelt. Zo kan Ashtanga een ‘meditatie in beweging’ worden: je bouwt kracht en soepelheid op, terwijl je ook je concentratie oefent.

Ashtanga betekent letterlijk ‘acht ledematen’. De naam verwijst naar het achtvoudige pad van yoga, beschreven door Patanjali. Dit pad gaat over hoe je beweegt en ademt, maar ook over hoe je met jezelf en anderen omgaat:

• Yama: bewust omgaan met anderen en de wereld om je heen
• Niyama: zorg voor jezelf, zelfonderzoek en discipline.
• Asana: de lichamelijke houdingen
• Pranayama: bewust werken met je ademhaling
• Pratyahara: je aandacht naar binnen brengen, los van prikkels om je heen
• Dharana: je aandacht op één punt richten
• Dhyana: meditatie, waarbij je aandacht langere tijd blijft rusten
• Samadhi: een diepe staat van eenheid, waarin het gevoel van een afzonderlijk ‘ik’ naar de achtergrond verdwijnt.

Bij Ashtanga yoga oefen je deze aandacht op de mat. Je werkt met vaste reeksen houdingen, waarvan de Primary Series de eerste is. Je ademhaling geeft het ritme aan. Je richt je blik op een vast punt (drishti) en gebruikt bandha’s: subtiele spieractivaties die je lichaam ondersteunen en binnen de yogatraditie helpen om energie te sturen.

Zo gaat Ashtanga verder dan lichamelijk oefenen. Je ontwikkelt ook concentratie, geduld en aandacht voor hoe je met jezelf omgaat.

Met Ashtanga yoga werk je aan kracht, soepelheid en conditie. Je gebruikt je hele lichaam en blijft regelmatig in beweging. Door de combinatie van houdingen en vloeiende overgangen word je warm en bouw je uithoudingsvermogen op.

De vaste volgorde geeft houvast. Naarmate je de reeks beter kent, kun je je aandacht meer bij je ademhaling en beweging houden. Dat kan helpen om minder met je gedachten bezig te zijn en meer rust en concentratie te ervaren.

Door regelmatig te oefenen ontwikkel je ook discipline en leer je je grenzen kennen. Je merkt wanneer je ruimte hebt voor een uitdaging en wanneer je beter wat rustiger aan kunt doen. Zo oefen je met geduld en aandacht voor je lichaam.

Tijdens een Ashtangales begeleidt de leraar je stap voor stap door een vaste reeks houdingen, vaak uit de Primary Series. De leraar geeft aanwijzingen voor je houding, ademhaling en de overgangen. Door de reeks vaker te oefenen, raak je steeds vertrouwder met de volgorde.

Ashtanga yoga past bij je als je graag actief oefent en het fijn vindt om dezelfde houdingen steeds verder te verkennen. Je hoeft niet telkens iets nieuws te doen om uitgedaagd te worden: juist in de herhaling kun je kleine veranderingen opmerken.

De les kan lichamelijk inspannend zijn en vraagt geduld. Je geeft jezelf de tijd om te leren, zonder dat alles meteen hoeft te lukken. Zoek je vooral zachte bewegingen en ontspanning? Dan past een rustigere yogavorm waarschijnlijk beter bij je.

Het verschil tussen Ashtanga en Vinyasa zit vooral in de opbouw van de les.

Bij Vinyasa yoga kiest de leraar de houdingen en de volgorde. De les kan daardoor steeds anders zijn, met ruimte voor nieuwe combinaties en een wisselend tempo.

Bij Ashtanga oefen je houdingen in een vaste volgorde. Je raakt vertrouwd met de reeks en krijgt de kans om dezelfde houdingen steeds verder te verkennen. Je kunt de oefeningen aanpassen of rust nemen wanneer dat nodig is.

Bij beide stijlen beweeg je actief op het ritme van je ademhaling. Vinyasa biedt vooral afwisseling; Ashtanga geeft houvast door herhaling.

Hatha en Ashtanga verschillen vooral in tempo en opbouw.

Bij Hatha yoga neem je meestal meer tijd voor elke houding. Er is ruimte voor uitleg, aandacht voor je ademhaling en rustige overgangen. De volgorde kan per les verschillen. Dat maakt Hatha prettig als je houdingen stap voor stap wilt verkennen.

Bij Ashtanga volg je een vaste reeks houdingen, verbonden door bewegingen op het ritme van je adem. De les vraagt doorgaans meer kracht en uithoudingsvermogen. De herhaling geeft houvast en kan helpen om helemaal op te gaan in het oefenen. Je kunt rust nemen wanneer dat nodig is.

Beide hebben hun wortels in de yogatraditie. Hatha is de bredere basis van veel fysieke yogastijlen. Het Ashtanga dat je tegenwoordig in de les beoefent, is een specifieke methode die daarop voortbouwt.