DNYS Blog – Wat groei van ons vraagt: een stap buiten je comfortzone

We zijn als mens behoorlijk goed in het comfortabel maken van ons leven. En daar is op zichzelf natuurlijk niets mis mee. We zoeken graag op wat bekend voelt, wat prettig is en waarvan we weten dat we het kunnen.

Maar als we alleen kiezen voor wat comfortabel voelt, gebeurt er nog iets anders: we blijven vaak ook precies waar we zijn.

Er is een vraag die je jezelf bij een keuze zou kunnen stellen. Niet alleen: waar word ik het gelukkigst van? Of: waar heb ik het meeste zin in? Maar: helpt deze keuze mij om te groeien, of houd ik mezelf daarmee klein?

Dat is een interessante vraag, juist omdat we als mens van nature geneigd zijn om ongemak te vermijden. Als we alleen afgaan op wat op dit moment het prettigst voelt, kiezen we daardoor misschien sneller voor wat we al kennen.

Terwijl groei meestal iets anders van ons vraagt.

Niet dat we voortdurend moeilijke dingen moeten doen. En ook niet dat ongemak automatisch betekent dat iets goed voor ons is. Maar ontwikkelen betekent wel dat je zo nu en dan buiten het bekende terechtkomt. Dat je iets nog niet kunt, niet precies weet hoe het zal gaan of merkt dat er weerstand ontstaat.

De yogamat is een prachtige plek om dat te oefenen.

Weerstand hoort erbij

Wie yoga beoefent, weet dat een houding niet altijd comfortabel is. Je voelt je hamstrings in downward facing dog, je benen beginnen te werken in een staande houding of je merkt dat je liever uit een houding wilt terwijl je er eigenlijk fysiek nog prima in kunt blijven.

Die weerstand hoeft geen teken te zijn dat er iets verkeerd gaat.

Sterker nog, juist daar kan een asana zijn werk gaan doen. In een houding kom je op een bepaald moment weerstand tegen. Dat is niet automatisch een teken dat je moet stoppen. Het kan ook de plek zijn waar je je huidige grens begint te onderzoeken en, waar dat mogelijk is, een klein beetje kunt verleggen.

Niet door jezelf zo ver mogelijk een houding in te duwen, maar door te blijven voelen. Kun je nog rustig ademen? Wat voor sensatie ervaar je? Is er ruimte om nog een paar ademhalingen te blijven en te kijken wat er gebeurt?

Misschien wil je meteen uit de houding. Misschien ga je juist harder werken. Misschien raak je geïrriteerd omdat iets vandaag niet lukt wat vorige week wel lukte.

Daar wordt yoga interessant.

Je zou het groeipijn kunnen noemen: het ongemak dat ontstaat wanneer je iets onderzoekt wat net buiten je bekende gebied ligt. Dat kan fysiek zijn, maar net zo goed mentaal. De weerstand nodigt je uit om aanwezig te blijven en te kijken wat er gebeurt.

Weerstand kan ons sterker maken. Maar dat betekent niet dat iedere vorm van weerstand goed voor ons is.

Groeipijn is iets anders dan blessurepijn

Daar ligt een belangrijk onderscheid.

De yogamat nodigt ons uit om onze comfortzone te onderzoeken, maar er bestaan natuurlijk grenzen. Pijn wil je nooit. No pain, no gain heeft op een yogamat niets te zoeken.

Een scherpe pijn in je knie is geen interessante weerstand waar je nog even doorheen moet ademen. Dan pas je de houding aan of kom je eruit. Je gebruikt een prop, kiest een modificatie of neemt rust.

Juist daar komt ahimsa, geweldloosheid, heel concreet de practice binnen.

Een vraag die je jezelf in een houding kunt stellen is: dient dit mij, of doe ik mezelf geweld aan?

Het antwoord daarop is niet altijd onmiddellijk duidelijk. Het vraagt aandacht om te leren voelen wat het verschil is tussen het ongemak dat je uiteindelijk dient en een grens die gerespecteerd moet worden.

En misschien is alleen al het stellen van die vraag waardevol.

Yoga maakt je bewuster van de signalen van je lichaam en van je eigen patronen. Sommige mensen trekken zich bij het eerste beetje weerstand terug. Andere mensen zijn juist gewend om altijd door te gaan en merken pas laat dat ze al een tijd over hun eigen grens heen zijn gegaan.

In beide gevallen is er iets te onderzoeken.

De practice gaat dan vooral over je hier bewust van worden.

En dan stap je van de mat af

Het interessante is natuurlijk dat dit niet ophoudt wanneer de yogales voorbij is.

Ook in het dagelijks leven komen we voortdurend dit soort momenten tegen. Een gesprek dat je al een tijdje uitstelt. Feedback krijgen waar je niet direct op zit te wachten. Iets nieuws leren en accepteren dat je er nog niet goed in bent. Voor het eerst lesgeven. Je ergens echt aan verbinden. Een opleiding beginnen zonder precies te weten waar die uiteindelijk toe leidt.

Daar kan dezelfde neiging ontstaan als op de mat: weggaan zodra iets ongemakkelijk wordt, of juist te lang doorgaan omdat we vinden dat we sterk moeten zijn.

Ook daar is de vraag niet simpelweg: voelt dit fijn?

Sommige dingen die goed voor ons zijn, voelen namelijk niet meteen comfortabel. En sommige dingen die comfortabel voelen, houden ons juist op een plek waar we eigenlijk al een tijdje uit gegroeid zijn.

Daarom kan die andere vraag zo behulpzaam zijn: helpt dit mij om te groeien, of hou ik mezelf klein door voor het bekende te blijven kiezen?

Dat betekent niet dat je iedere spannende mogelijkheid moet aangrijpen. Soms is nee zeggen de gezonde keuze. Soms is rust precies wat nodig is. Soms moet een grens gewoon een grens blijven.

Maar soms weten we ook heel goed dat we niet voor iets kiezen omdat het niet goed voor ons is, maar omdat we het spannend vinden.

Dat verschil leren herkennen is misschien wel een practice op zichzelf.

Dat is uiteindelijk wat groei van ons vraagt. Niet dat we voortdurend buiten onze comfortzone moeten leven, maar dat we nieuwsgierig blijven naar de grens tussen wat vertrouwd is en waar nog ruimte ligt. Soms betekent dat een stap terug, soms juist een stap naar voren. 

De kunst is om steeds beter te leren voelen wat op dat moment werkelijk dient.

Misschien voel je dat je je practice verder wilt verdiepen, meer wilt leren over het vak van yogadocent of dat het tijd is voor een volgende stap. Je hoeft niet meteen precies te weten waar die stap naartoe leidt. Soms begint ontwikkeling simpelweg met nieuwsgierig worden naar wat er nog meer mogelijk is.

Bij de DNYS Academie vind je verschillende opleidingen om je verder te verdiepen in yoga, lesgeven en je eigen ontwikkeling. Bekijk welke opleiding op dit moment bij jou past.