DNYS blog – Een zacht begin: een alternatief voor goede voornemens

Misschien houden we het een tijdje vol op wilskracht of pure discipline, maar dan sluipt toch die oude gewoonte er weer in. Of lukt het juist niet om een nieuwe gewoonte eigen te maken.

Dat is niet zo vreemd. December laat vaak weinig ruimte over. Het jaar is nog maar net afgerond of het volgende moet alweer beter, sneller en bewuster. Alsof je jezelf continu opnieuw moet uitvinden.

Misschien is het probleem niet onze discipline. Misschien ligt het aan waar we beginnen. 

Januari is niet altijd het begin geweest

Interessant genoeg is januari historisch gezien helemaal niet zo vanzelfsprekend als startpunt. In veel culturen – ook hier in Europa, vroeger – begon het nieuwe jaar pas in de lente. Wanneer het licht terugkeerde, de natuur weer groeide en er nieuwe energie beschikbaar was.

Januari was eerder een overgangstijd. Een moment om terug te blikken, op te ruimen, te herstellen en richting te voelen. Pas daarna kwam het handelen.

Dat perspectief kan bevrijdend zijn. Het verklaart waarom het zo onnatuurlijk voelt om midden in de winter grote plannen te forceren.

Waarom goede voornemens vaak niet blijven hangen

Veel goede voornemens vertrekken vanuit het hoofd. Ze zijn gebaseerd op oordelen over onszelf, of op (geprojecteerde) verwachtingen van anderen over wat zou moeten of wat maatschappelijk wenselijk is. Meer doen. Anders zijn. Beter presteren.

Maar verandering die alleen voortkomt door wilskracht of van buitenaf wordt opgelegd, is zelden blijvend. Zeker niet in de winter. Het lichaam beweegt trager. De energie is meer naar binnen gericht. De behoefte aan rust en reflectie is groter dan aan actie. 

Dat betekent niet dat januari geen begin kan zijn, maar misschien vraagt het om een ander soort begin.

Beginnen van binnenuit

In yoga en meditatie beginnen we altijd ‘van binnenuit’. Aan het begin van de yogales of de meditatie keer je naar binnen om te voelen wat daar aanwezig is. Letterlijk voordat je in beweging komt.

Door die beweging naar binnen ontstaat er ruimte om de verschillende stemmen in jezelf te onderscheiden. Wat komt voort uit gewoonte? Wat uit conditioneringen? En wat komt uit die stillere wijzere plek; iets wat voor jou werkelijk van betekenis is?

Wanneer die onderliggende intentie helder wordt, wordt verandering vanzelf eenvoudiger. Die komt dan namelijk voort uit je diepere why: het diepere motief dat richting geeft aan je keuzes. 

Het wordt dan ook makkelijker om erbij te blijven als het even tegenzit. Elke keer dat je dan tóch op je mat stapt, of bewust je telefoon weglegt, leg je een klein bouwsteentje. Op zichzelf lijkt dat misschien onbetekenend, maar met herhaling vormen ze een nieuwe gewoonte.

Je start dus niet met doelen, maar met aandacht. In plaats van jezelf af te vragen wat je wil bereiken, zou je jezelf ook de vraag kunnen stellen: Wat vraagt er nu aandacht in mij?

Intenties als duurzamere voornemens

Wat als je je ‘goede voornemens’ los zou laten en in plaats daarvan reflecteert op je intenties. Naar kwaliteiten die je wilt uitnodigen, in plaats van einddoelen die je moet halen?

Bijvoorbeeld:

• Dit jaar wil ik leren beter naar mijn lichaam te luisteren.
• Ik wil meer regelmaat vinden in mijn practice, zonder dat het perfect hoeft te zijn.
• Ik wil mijn adem gebruiken als anker in stressvolle momenten.
• Ik wil minder forceren en eerder pauzeren.
• Ik wil het leven wat minder serieus nemen en meer genieten. 

Dit zijn geen voornemens die je kunt afvinken of grote einddoelen om te behalen. Het zijn dingen die je elke dag kunt oefenen, zoals een spier die je traint of een instrument wat je leert bespelen. Door kleine stapjes en herhaling komt daar – bijna ongemerkt – toch grote verandering uit voort.

Een zacht begin van het nieuwe jaar

Dit nieuwe jaar hoeft niet te beginnen met een besluit. Misschien begint het met een moment van aandacht en even stilstaan om te voelen waar je staat. Met rekening houden met het ritme van je lichaam en de tijd van het jaar. Met een zacht begin, van binnenuit.