DNYS blog – Yin & yang in je yogapractice en de seizoenen

Soms heb je al een drukke dag gehad en stap je een avond vol afspraken in, terwijl je voelt: ik wil niet nog meer moeten. Of juist het tegenovergestelde: je hebt al de hele dag gezeten en voelt dat je wilt bewegen. En toch blijkt het erg lastig om van de bank af te komen.

We gaan dus niet altijd mee met wat we eigenlijk voelen dat we nodig hebben. We houden ons vast aan wat we denken dat we zouden moeten doen of wat makkelijk is. Maar daarmee gaan we voorbij aan een subtiel kompas dat we van nature hebben.

In het Taoïsme noemen ze dat spel van tegenpolen yin en yang en als we naar dat kompas leren luisteren, draagt dat bij aan een leven in harmonie. 

Want wat we nodig hebben, verandert eigenlijk voortdurend; afhankelijk van het moment, het seizoen en de fase waarin we zitten.

Yin en yang uit het Taoïsme

Het Taoïsme is een filosofie die meer dan 2500 jaar geleden ontstond in China. De basisgedachte: alles in het leven is voortdurend in beweging en bestaat uit tegenpolen die elkaar aanvullen. Zonder licht geen donker. Zonder dag geen nacht. Het yin-yangteken staat dus voor de contrasten in ons leven. 

Het bekende zwart-witte symbool heet de Taijitu.

• de zwarte druppel (yin) bevat een wit puntje
• de witte druppel (yang) bevat een zwart puntje

Dat betekent dat niets ooit puur yin of puur yang is. Alles draagt altijd een beetje van het andere in zich. Het een is niet beter dan het ander, maar yin en yang hebben verschillende kwaliteiten die we nodig hebben om in balans te kunnen zijn. 

Yin en yang bestaan alleen in relatie tot elkaar. Licht heeft alleen betekenis omdat er donker is. En stilte bestaat alleen omdat er geluid is. 

Het samenspel tussen yin en yang voelen we van nature: 

• Na een drukke werkdag (yang) verlang je naar rust (yin)
• Na sporten (yang) heeft je lichaam herstel nodig (yin)
• Veel prikkels (yang) vragen om stilte (yin)

Problemen ontstaan niet doordat één van de twee ‘slecht’ is, maar doordat er te veel van één kant is. Te veel yang leidt tot stress, overprikkeling en een opgebrand gevoel en te veel yin tot futloosheid, stagnatie en weinig gevoel van richting. En ook de seizoenen hebben daar invloed op.

Yin en yang in de lente

Na de winter, die stiller en meer naar binnen gericht is, ontstaat er in de lente vanzelf weer beweging. Je merkt dat je energie anders wordt, dat je misschien weer zin krijgt om dingen op te pakken, om te bewegen en om vooruit te kijken.

In de Chinese geneeskunde wordt deze periode gezien als een tijd van groei en expansie: een energie die omhoog en naar buiten wil bewegen. Dat hoort bij yang: het actieve, het gerichte, het naar buiten treden. We willen weer in beweging komen.

Wanneer yang doorschiet

Zodra de dagen langer worden en het zonnetje meer gaat schijnen, bewegen we vaak van nature mee met die opwaartse energie.

We plannen meer, doen meer, vragen meer van onszelf. We stappen sneller in actie, op de mat en daarbuiten. En dat kan heel voedend zijn. Dynamische vormen van yoga helpen je om je lichaam te versterken, je energie te laten stromen en weer richting te voelen.

Maar zonder tegenwicht kan die beweging ook onrustig worden.

Dan merk je dat je moeilijk stil kunt zitten, sneller over je grenzen gaat, of het gevoel hebt dat je ‘iets moet’ met die energie, zonder dat het echt helder is wat.

De rol van yin in een actieve periode

Juist dan wordt Yin belangrijk.

Yin staat voor vertragen, voor naar binnen keren en voor ruimte maken om te voelen wat er eigenlijk speelt. In een rustige practice, waarin je houdingen langer aanhoudt, ontstaat er tijd om te ervaren.

Om te merken wat er gebeurt als je even niet doorgaat.

Yin helpt om de beweging van yang te verzachten en te integreren. Het zorgt ervoor dat energie niet alleen naar buiten stroomt, maar ook naar jezelf.

Maar ook yin kan uit balans raken

Tegelijkertijd is het niet zo dat yin altijd de oplossing is.

Als je te veel in het zachte blijft hangen, dan kan rust een vorm worden van uitstellen en een manier om niet te hoeven kiezen. ‘Luisteren naar jezelf’ kan ook betekenen dat je alleen nog volgt wat comfortabel voelt.

Dat voelt misschien prettig, maar het brengt niet altijd de groei waar we op hopen.

En ook dat is uit balans.

Leren luisteren naar je innerlijke kompas

Yin en yang hoeven niet perfect in balans te zijn, maar kunnen je helpen om te voelen wanneer je mag bijsturen en hoe je mee kunt bewegen met wat het moment van je vraagt. Balans is niet statisch, het vraagt dat we steeds blijven afstemmen.

1. Luister naar wat er ontbreekt

• voel je je gejaagd?: voeg yin toe (rust, vertragen, stilte)
• voel je je zwaar of lusteloos?: voeg yang toe (beweging, actie)

2. Werk met ritmes

• ochtend: iets meer yang (bewegen, activeren)
• avond: meer yin (ontspannen, naar binnen)

3. In je practice

• sta je veel ‘aan’ in je dagelijks leven: yin yoga kan je helpen om meer ruimte te voelen
• heb je weinig energie of kom je moeilijk in beweging: yang (Vinyasa, Ashtanga, Pilates, Tai Chi): kan je ondersteunen om weer op gang te komen dynamische flow = yang

4. In je leven

Maak ruimte voor:

• plannen én ruimte laten
• doen én zijn
• spreken én luisteren

Je practice om te leren voelen wat je nodig hebt

Uiteindelijk gaat het dus niet om de perfecte balans, maar hoe je tussen yin en yang beweegt. Of je kunt voelen wanneer je iets meer richting nodig hebt en wanneer juist meer zachtheid. Of je bereid bent om soms iets te doen waar je geen zin in hebt en op andere momenten juist te stoppen, ook als je hoofd zegt dat je door moet.

Je practice, of dat nu yoga, pilates of ademwerk is, kan helpen om die gevoeligheid te ontwikkelen. Om les voor les, iets beter te leren herkennen wat je nodig hebt en dat je daarin leert meebewegen, zonder meteen door te schieten naar één kant.

Niet perfect in balans, maar in beweging

Zeker in deze tijd van het jaar, waarin alles weer op gang komt, is het niet zo vreemd dat je soms uit balans raakt. Misschien hoort dat er zelfs bij.

Wanneer de energie in de lente van binnen naar buiten beweegt, voel je meer zin om dingen te doen, maar de energie is er ook nog niet helemaal om het volledig te dragen. 

Dus wat helpt: langzaam opbouwen (niet meteen met volle kracht vooruit), zachte flows en ruimte om te voelen wat er wil ontstaan.